Bilim dünyasında son zamanlarda yankı uyandıran bir gelişme, bir meyve sineğinin beyninin dijital ortama aktarıldığı iddiası üzerine yoğunlaştı. Eon Systems adlı araştırma şirketi, biyolojik bir beynin hücre hücre kopyalanarak bilgisayarda canlandırıldığı 'tüm beyin emülasyonu' dönemini başlattıklarını duyurdu. Şirketin araştırmacılarından Dr. Alex Wissner-Gros, X platformunda yaptığı paylaşımda, yetişkin bir meyve sineğinin beyninin dijital ortama aktarıldığını belirtti. Bu duyuru, bazı kullanıcıların söz konusu sineğin artık simülasyonda yaşadığına inanmasına yol açarken, diğerleri ise gelişmenin abartılı yorumlandığı görüşünde.
ŞİRKET TAM OLARAK NE YAPTI?
2024 yılında Nature dergisinde yayımlanan bir makaleye göre, Eon Systems araştırmacıları ve diğer bilim insanları, meyve sineğinin 125 bin nöron ve 50 milyon sinaptik bağlantısını içeren bir hesaplamalı beyin modeli oluşturdu. Bu model, sineğin motor davranışlarıyla %95 doğrulukla örtüşüyordu. Daha önceki çalışmalarda 302 nöronlu solucanlar üzerinde deneyler yapılmış olsa da, meyve sineğinin beyni çok daha karmaşık bir yapıya sahip. Wissner-Gros'un son duyurusuna göre Eon Systems, bu beyin modeline 'NeuroMechFly v2' adlı fiziksel sinek simülasyonu programı ve vücut parçalarının koordinasyonunu açıklayan sinir ağı araştırmalarıyla bir 'beden' kazandırdı.
SİMÜLASYON NASIL ÇALIŞIYOR VE ŞÜPHELER NELER?
Bu birleştirme sayesinde beyin ve fizik kurallarıyla çalışan dijital sinek gövdesi aynı simülasyonda bir araya getirildi. Simülasyon, çevreden duyusal bilgi alıyor, bu bilgi sineğin sinir ağı boyunca yayılıyor, beyin motor komutları üretiyor ve simüle edilmiş beden hareket ediyor. Araştırmacılar, dijital sineğe yürüme yeteneğini öğretmediklerini veya yapay zeka teknolojilerindeki gibi 'makine öğrenmesi' yöntemlerine başvurmadıklarını vurguluyor; bunun yerine sineğin 'doğuştan gelen bilgiyi' kullandığı belirtiliyor. Ancak, teknoloji girişimcisi Chomba Bupe gibi isimler, yapılanın sineğin beynindeki bazı sinirsel aktiviteleri tahmin etmek üzere basitleştirilmiş bir model çalıştırmak olduğunu ve bunun 'tüm beyni simüle etmek' anlamına gelmediğini savunuyor. Nörobilimci Dan Turner-Evans da konnektomların (beyin bağlantı haritaları) hala pek çok bilgiden yoksun olduğunu, bu nedenle oluşan heyecanın gerçekçi olmadığını düşünüyor. Eon Systems CEO'su Michael Andregg ise çalışmanın uzun süreli hafıza oluşturamama gibi sınırlamaları olduğunu kabul etse de, sinek beynini 'bilgisayara yükledikleri' söyleminde ısrarcı.
