Bursa Sanayicileri ve İşinsanları Derneği (BUSİAD), Bursa Uludağ Üniversitesi ve Bursa Felsefe Kulübü işbirliğiyle düzenlenen Açık Kapı Toplantıları/Felsefe Söyleşileri'nin 2025-2026 dönemi yedinci etkinliğinde, "Stoa Felsefesi'nin Günümüzdeki Yorumu" başlığı altında kapsamlı bir tartışma gerçekleştirildi.
Stoa Felsefesinin Temel Kavramları ve Günümüzdeki Karşılıkları
Etkinlik, Bursa Uludağ Üniversitesi Felsefe Tarihi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Metin Becermen ve Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fikret Osman'ın yönetiminde yapıldı. Stoa felsefesinin doğaya, bilgiye ve ahlaka dönük tavrını ele alan İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Latin Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Eyüp Çoraklı, stoacıların "logos" kavramını akıl olarak kullandığını ve bunun felsefelerinin üç katmanına da etki ettiğini belirtti. Çoraklı, stoacıların kullandığı "yumurta metaforu" ile kabuğun mantığı, beyazın doğayı, sarının ise ahlakı temsil ettiğini vurgulayarak, "Nasıl yaşamalıyız?" sorusunun mutluluk arayışına götürdüğünü aktardı. Sokrates'in iç dünyayı bilgiyle besleme ve iyi insanın bilge olması gerektiği fikrinin altını çizen Çoraklı, stoacıların her türlü duyguya kapılmamayı, doğanın işleyişini bilmeyi ve içe dönmeyi öğütlediğini dile getirdi.
Stoa Felsefesinin Tarihsel Etkileri ve Modern Yansımaları
Bursa Uludağ Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Elif Burcu Özkan, stoa felsefesinin Roma üzerindeki etkilerine değinerek, felsefenin ne yaşadığından çok, yaşananlara nasıl bakıldığına önem verdiğini belirtti. Dr. Özkan, günümüzde insanların siyasi olaylar ve hayatın getirdiği sıkıntılardan kaçmak için Hint felsefelerine veya psikoterapik yöntemlere yönelmesi gibi, Roma'nın da stoa felsefesinden bu anlamda faydalandığını ifade etti. Stoa felsefesinin, kişinin iç huzurunun her şeyden önemli olduğunu ve dış olaylardan bağımsız olduğunu savunduğunu aktaran Özkan, aşırı mutluluğun bile stoa felsefesi için doğru kabul edilmediğini ve dengeye önem verildiğini söyledi. Stoa felsefesinin toplum içinde huzur bulmayı savunduğunu ve bilişsel davranışçı terapinin temellerini oluşturduğunu belirten Özkan, doğru bilgi ve doğru düşüncenin doğru eylemlere yol açtığını vurguladı.
Stoa Felsefesinin Politik Yaklaşımı ve Evrensel Değerleri
Artvin Çoruh Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Armağan Öztürk ise stoa felsefesinin politik yaklaşımını ele aldı. Öztürk, stoacıların politik düşüncelerinde evrensel kardeşlik fikirleri, dünya vatandaşlığı ve doğa kavramlarının öne çıktığını belirtti. Kölelerin de imparatorların da stoacı olabileceğini ifade eden Öztürk, stoacıların aklı en üst sırada tuttuğunu, iç ve dış özgürlük ayrımını önemsediğini ve bir kölenin bile özgür olabileceğini, özgür bir insanın ise köleleşebileceğini söyledi. Stoa felsefesinin eşitsizliklerle mücadeleyi politik yollarla tam bir özgürlüğe ulaşmanın zor olduğu gerçeğiyle ilişkilendirmesi açısından önemli olduğunu vurgulayan Öztürk, stoacıların evrensel düşünme biçimini de takdir ettiğini sözlerine ekledi. Etkinlik sonunda konuşmacılara, Çağdaş Eğitim Kooperatifi'nin "Kır Çiçekleri Okusun Diye" sosyal sorumluluk projesine yapılan bağışın sertifikası ve anı çinisi, BUSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Tuncer Hatunoğlu tarafından takdim edildi.
