Türkiye'deki küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ'ler), sayısal üstünlüklerine ve istihdama sağladıkları katkıya rağmen katma değer üretiminde küresel ortalamanın gerisinde kalıyor. TÜRKONFED Yönetim Kurulu Başkanı Süleyman Sönmez, 27 Haziran Dünya KOBİ Günü vesilesiyle yaptığı açıklamada, bu durumun ekonomide ciddi bir kırılganlık yarattığını belirterek, 'KOBİ'leri yaşatma ekonomisinden büyütme ekonomisine geçmeliyiz' çağrısında bulundu.
'ÇOK İŞ, AZ DEĞER' TABLOSU
Türkiye'deki KOBİ'ler, işletme sayısında %99,6 ve istihdamda %68,5 ile dünya ortalamasının üzerinde bir paya sahip. Ancak, katma değer üretimi söz konusu olduğunda %41,2'lik oranla küresel ortalamanın işaret ettiği %50'lik eşiğin altında kalınıyor. Bu durum, Sönmez'e göre 'çok iş, az değer' üretildiğini gösteriyor. İhracattaki tablo da farklı değil; toplam ihracatın yalnızca %29,6'sı KOBİ'lerden geliyor. Özellikle son dönemde yaşanan nakit akışı ve finansman sorunları, üretimi, katma değeri ve dolayısıyla ülke ekonomisini olumsuz etkiliyor.
VERİMLİLİK AÇIĞI VE FİNANSMAN SORUNU
Sönmez, asıl sorunun verimlilikte yattığını vurgulayarak, kaynakların üretken firmalara yeterince aktarılamamasının bu açığı derinleştirdiğini ifade etti. Küresel zincirlere entegre büyük ihracatçıların, ortalama bir yurt içi firmaya kıyasla dört kat daha fazla istihdam sağladığı ve çalışan başına iki kat daha üretken olduğu belirtildi. Orta ölçekli firmaların yeterince gelişememesinin altında yatan nedenler arasında kayıt dışılık, sınırlı finansal okuryazarlık ve şeffaf bilanço hazırlama becerisinin eksikliği gösteriliyor. Yüksek kredi faiz oranları (%45-55 bandı) ve kısa vadeli krediler, yatırım yerine günü kurtarma amacına hizmet ediyor. Bu durum, konkordato başvurularının ve kapanan şirket sayısının artmasına yol açıyor.
BÜYÜME İÇİN 5 MADDELİK FİNANSMAN REÇETESİ
KOBİ'lerin %78,8'inin düşük teknoloji sınıfında üretim yapması ve yüksek teknolojideki oranın sadece %1 civarında seyretmesi de dikkat çekiyor. Dijital ve yeşil dönüşüm yatırımlarının ertelenmesi, rekabetçilik açığını büyütüyor. TÜRKONFED, KOBİ'lerin ölçek büyütmesi ve katma değerini artırması için beş maddelik bir finansman reçetesi öneriyor: Kredi mekanizmalarının çeşitlendirilmesi, teminat yapısının esnetilmesi, finansal okuryazarlık ve kurumsallaşma desteği, makroekonomik öngörülebilirlik ve sadeleştirilmiş bölgesel programlar. Sönmez, 'Kriz geçici olabilir, güven kaybı kalıcıdır' diyerek, önümüzdeki on yılın anahtarının KOBİ'leri büyütme ekonomisine entegre etmek olduğunu belirtti.
