AK Parti milletvekillerinin imzasıyla TBMM'ye sunulan ve kamuoyunda '12. Yargı Paketi' olarak bilinen teklif, yargı sisteminde devrim niteliğinde değişikliklere kapı aralıyor. İcra-iflas hukukundan ceza muhakemesine, idari yargıdan noterlik işlemlerine kadar pek çok alanda köklü düzenlemeler içeren bu paket, yargılamaların hızlanması ve vatandaşın adalete erişiminin kolaylaştırılması hedefleniyor.
YARGIDA HIZ VE ETKİNLİK İÇİN YENİ DÜZENLEMELER
Teklifle birlikte, Yargıtay, bölge adliye ve ilk derece mahkemelerince verilen para alacağına dair ilamların idarelerce gecikmeksizin yerine getirilmesi zorunlu hale geliyor. Alacaklıların banka bilgilerini bildirmesiyle birlikte, hükmedilen tutarın bir ay içinde ödenmesi gerekiyor. Aksi takdirde ilamlı icra takibi başlatılabilecek. Ayrıca, miras yoluyla edinilen ve üçüncü kişilerin ortak olmadığı taşınmazlarda, ortaklığın giderilmesi amacıyla yapılacak ilk açık artırma sadece mirasçılar arasında gerçekleştirilecek. İcra satışlarında elektronik satış portalı üzerinden yapılan açık artırmalara ilişkin kurallar da yeniden düzenlenerek, ihale bedelini süresinde yatırmayanlara idari para cezası ve teminatların iade edilmemesi gibi yaptırımlar getiriliyor. Noterlik Kanunu'nda yapılacak değişiklikle mahkeme ve savcılık talepleriyle noterlik evrakları elektronik ortamda, harç ve ücret alınmadan gönderilebilecek.
HÂKİM VE SAVCI YARDIMCILARINA YENİ EĞİTİM SİSTEMİ VE CEZA MUHAKEMESİNDE GÜVENLİK
İdari mahkemelerde tek hakim tarafından karara bağlanabilecek dava türlerinin kapsamı genişletiliyor; 486 bin lirayı aşmayan idari işlemlerden doğan davalar ve bazı öğrenci ile kamu personeli işlemlerine ilişkin davalar tek hakim tarafından görülebilecek. Danıştay daire sayısının azaltılmasına yönelik uygulamanın süresi dört yıl daha uzatılırken, boşalan üyeliklere ilişkin seçim usullerinde de değişiklik öngörülüyor. Hakim ve savcı yardımcılarının eğitim süreçleri yeniden yapılandırılarak anayasa hukuku, insan hakları, ceza ve özel hukuk gibi alanlara ağırlık verilecek. Bilirkişiye başvurulması gereken konularda hakimin hukuki bilgiyle çözülebilecek durumlarda uyarma cezası alabileceği belirtiliyor. Sözleşmeyle belirlenmemiş kanuni faiz oranı, TCMB reeskont oranının yüzde 80'i üzerinden hesaplanacak. Ceza muhakemesinde ise genetik inceleme sonuçlarının saklanması ve imhasına ilişkin yeni kurallar getiriliyor; DNA verileri belirli süreler sonunda imha edilecek ve kişiler veri silme talebinde bulunabilecek. Bilgisayar ve dijital verilere ilişkin arama ve el koyma işlemlerinde hakim onayı alınmayan durumlarda elde edilen veriler derhal imha edilecek. Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı doğrultusunda Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kurumu yeniden düzenleniyor; işkence ve kötü muamele gibi suçlarda HAGB uygulanamayacak. Kaçak sanıklar hakkında kovuşturma yürütülebilecek ancak sorgusu yapılmamış sanık hakkında mahkumiyet kararı verilemeyecek. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda duruşmalar arasındaki süre kural olarak üç ayı geçemeyecek ve belirsiz alacak davası uygulaması kaldırılarak alacak miktarının tahkikat sonuna kadar artırılabilmesine imkan tanınacak. Vesayet altındaki kişilere ait malların satışları da UYAP entegreli elektronik satış portalından yapılacak.
