Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Cavide Ali, menopoz yaşının sadece genetik mirasla değil, aynı zamanda yaşam tarzı seçimleriyle de yakından ilişkili olduğunu belirtti. Uzman, erken menopoza neden olabilecek, ancak kontrol altına alınabilen risk faktörlerine dikkat çekerek kadınları uyardı.
MENOPOZ SÜRECİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER
Menopoz, kadınlarda bir yıl boyunca adet görülmemesi durumu olarak tanımlanır. Dünya genelinde ortalama 50-51 yaşlarında görülen menopoz, Türkiye'de genellikle 47-49 yaş aralığında karşımıza çıkar. Ancak Dr. Cavide Ali, genetik yatkınlık, kanser tedavileri, bazı ameliyatlar ve otoimmün hastalıklar gibi değiştirilemez faktörlerin yanı sıra sigara kullanımı, yoğun stres, yetersiz uyku ve sağlıksız beslenme alışkanlıkları gibi kontrol edilebilir etkenlerin menopoz sürecini birkaç yıl öne çekebileceğini vurguladı.
YAŞAM TARZI DEĞİŞİKLİKLERİYLE RİSKİ AZALTMAK MÜMKÜN
Dr. Ali, erken menopoz riskini azaltmak için sigarayı bırakmanın, dengeli beslenmenin, sağlıklı bir kiloyu korumanın, stres yönetimi tekniklerini uygulamanın ve düzenli uyku alışkanlığı edinmenin büyük önem taşıdığını ifade etti. Uzman, "Yaşam tarzımızdaki doğru adımlar, menopoz sürecinin doğal zamanında gerçekleşmesine önemli ölçüde katkı sağlayabilir" diyerek bu faktörlerin altını çizdi.
SİGARA, STRES VE UYKUSUZLUK ROL OYNUYOR
Sigaranın, yumurtalıklardaki folikül sayısını hızla azalttığı ve yumurtalık dokusunda hasara yol açtığı belirtiliyor. Yapılan araştırmalar, sigara içen kadınların menopoza ortalama 2 yıl daha erken girdiğini gösteriyor. Aşırı zayıflık da östrojen üretimine katkı sağlayan yağ dokusunun azalması nedeniyle menopoz yaşını öne çekebiliyor. Kronik stresin ise kortizol seviyesini artırarak yumurta rezervinin daha hızlı tükenmesine neden olabileceği, kronik uykusuzluğun ise melatonin üretimini azaltarak ve oksidatif stresi artırarak menopoz sürecini hızlandırabildiği belirtiliyor. Ayrıca, plastik ürünlerde bulunan BPA ve ftalat gibi kimyasalların hormonal dengeyi bozarak erken menopoza yol açabileceği konusunda uyarılar yapılıyor.
