Bakan Kacır: Türkçe yapay zekâ modeli BİLGE yakında sunulacak

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, yapay zekâ teknolojilerinin gelişimini, Türkiye'nin bu alandaki yatırımlarını ve güvenli kullanımına yönelik çalışmaları değerlendirdi. Yapay zekânın insanlık tarihinde önemli bir dönüşüm yarattığını belirten Kacır, gelişen sistemlerin sadece teknik yetenekleriyle değil, insan kararları ve sorumlulukları üzerindeki etkileriyle de ele alınması gerektiğini söyledi. Yapay zekâ sistemlerinin giderek daha fazla özerklik kazandığına dikkat çeken Kacır, “Yetkiyi yapay zekâya devredebiliriz ancak sorumluluğu devredemeyiz.” dedi.

Yapay zekâ kaynaklı dezenformasyon toplumsal güveni tehdit ediyor

Yapay zekânın sunduğu imkanlarla birlikte güvenlik, şeffaflık ve hesap verebilirlik konularında yeni risklerin ortaya çıktığını belirten Kacır, bu teknolojilerin yanlış kullanımının ciddi sonuçlar doğurabileceğini ifade etti. Gelişmiş yapay zekâ sistemlerinin güvenlik ihlallerine, ayrımcı sonuçlara ve kazalara yol açabileceğini söyleyen Kacır, teknolojinin geliştirilmesi için gereken kaynakların sınırlı sayıda şirketin elinde yoğunlaştığını belirtti. 2025 yılında dünyadaki önde gelen yapay zekâ modellerinin yüzde 90'ından fazlasının özel sektör tarafından geliştirildiğini, küresel yapay zekâ işlem gücünün yaklaşık yüzde 70'inin ise beş şirketin kontrolünde bulunduğunu aktardı. Yapay zekâ tarafından üretilen dezenformasyonun toplumsal güveni ve kurumların güvenilirliğini tehdit ettiğini vurgulayan Kacır, teknolojinin insan merkezli ve risk temelli bir yaklaşımla düzenlenmesi gerektiğini söyledi.

Türkiye'nin yapay zekâ alanındaki çalışmaları

Bugüne kadar 82 bin üniversite öğrencisine yapay zekâ becerileri kazandırıldığını açıklayan Kacır, TÜBİTAK Yapay Zekâ Enstitüsü aracılığıyla bilimsel araştırmaların sanayinin ihtiyaçlarıyla buluşturulduğunu belirtti. Yapay Zekâ Ekosistem Çağrıları kapsamında yeni ürün ve hizmetlerin geliştirilmesinin desteklendiğini ifade etti. Ulusal süper bilgisayar altyapısından 9 bin araştırmacının yararlandığını, Dijital Avrupa Programı ve EuroHPC Ortak Girişimi kapsamında ise araştırmacı ve girişimcilere Avrupa'daki süper bilgisayarlarda 100 milyon dolar değerinde ücretsiz işlem kapasitesi sağlandığını bildirdi. Türkiye'nin 2030 Yapay Zekâ Eylem Planı'na ilişkin bilgi veren Kacır, yapay zekâ teknolojilerinin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması için insan kaynağına ve dijital altyapıya yönelik yatırımların artırılacağını söyledi. 2030 yılına kadar 5 milyon vatandaşa yapay zekâ okuryazarlığı kazandırmayı, 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanı ve bu teknolojileri farklı sektörlerde kullanabilecek 100 bin profesyonel yetiştirmeyi hedeflediklerini açıkladı. En az 2 bin kamu veri setinin araştırmacı ve girişimcilerin erişimine açılacağını belirten Kacır, Türkiye'nin veri merkezi kapasitesini 2030 yılına kadar en az 1 gigavata çıkarmayı planladıklarını bildirdi. Veri merkezleri, bulut bilişim ve yapay zekâ altyapısına özel sektör öncülüğünde en az 10 milyar dolarlık yatırım kazandırmayı hedeflediklerini ifade etti. Türkiye'nin Türkçe büyük dil modeli BİLGE hakkında da açıklamalarda bulunan Kacır, modelin yerli yapay zekâ uygulamalarının geliştirilmesinde önemli rol üstleneceğini belirtti. Kacır, “BİLGE'nin ilk sürümünü çok yakında geliştiricilerin kullanımına sunarak girişimlerimizin, araştırmacılarımızın ve şirketlerimizin Türkiye'nin kendi yapay zekâ yetkinlikleri üzerinde yeni ürün ve hizmetler inşa etmelerini sağlayacağız.” dedi. Modelin Türkçe ve yerel ihtiyaçlara yönelik üretken yapay zekâ uygulamalarının geliştirilmesine katkı sağlamasının hedeflendiğini kaydetti. Yapay zekâ sistemlerinin güvenli kullanımına yönelik düzenlemeler üzerinde çalışıldığını belirten Kacır, uygulamaların risk seviyelerine göre farklı yükümlülükler getirilmesinin planlandığını söyledi. Yüksek riskli sistemlerde daha güçlü güvenlik önlemleri ve insan gözetimi sağlanacağını ifade eden Kacır, girişimcilerin yeni teknolojileri belirli kurallar çerçevesinde test edebilmeleri için düzenleyici deneme alanları oluşturulacağını açıkladı. Kişisel verilerin korunması, ayrımcılığın önlenmesi ve çocukların güvenliği gibi konularda rehberlik yapacak Yapay Zekâ Etik Kurulunun da kurulacağını bildirdi.